⇧ พิพิธภัณฑ์ทางเรือ
เรือหลวงพระร่วง
ความเป็นมา

เรือหลวงพระร่วง เป็นเรือหลวงลำแรกในประวัติศาสตร์ไทย ซึ่งข้าราชการและประชาชนผู้มีความจงรักภักดีต่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เล็งเห็นถึงความจำเป็นที่จะต้องสร้างเรือรบ ไว้เพื่อป้องกันราชอาณาจักรทางทะเล จึงร่วมกันจัดตั้ง ราชนาวีสมาคมแห่งกรุงสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ (The Royal Navy League of Siam) ขึ้นเมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2457 เพื่อเรี่ยไรทุนทรัพย์ซื้อเรือรบถวาย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีความยินดีและเห็นชอบ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ พระราชทานนามเรือนี้ว่า "พระร่วง" อันเป็นสิริมงคลตามวีรกษัตริย์อันเป็นที่นับถือของชาวไทยทั่วไป พระองค์ทรงเป็นกำลังสำคัญในการหาทุนเพื่อสร้างเรือลำนี้ เช่น ได้แก้ไขบทละครเรื่อง "มหาตมะ" ซึ่งทรงพระราชนิพนธ์ขึ้น ทรงนำเรื่องการเสียสละทุนทรัพย์สมทบทุนสร้างเรือรบเข้ามาเป็นหัวใจของเรื่อง และได้โปรดเกล้า ฯ ให้มีการแสดงเพื่อเก็บเงินสมทบทั้งในพระนครและต่างจังหวัด ทั้งยังมีการแสดงละครพระราชนิพนธ์อีกหลายเรื่องตลอดจนโปรดเกล้า ฯ ให้มีการประกวดภาพเพื่อหารายได้อีกด้วย นอกจากนั้นพระองค์ยังได้พระราชทานพระราชทรัพย์ ส่วนพระองค์เป็นจำนวน 80,000 บาท กับเงินที่พระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการได้พร้อมใจกันออกทุนเรี่ยไรถวายเมื่อครั้งจัดงานพระราชพิธีทวีธาภิเษกพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวซึ่งยังเหลือจากการใช้จ่ายเป็นจำนวนเงิน 116,324 บาท ทั้งยังได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ซึ่งโปรดเกล้า ฯ พระราชทานทรัพย์อีกเป็นจำนวนเงิน 40,000 บาท เมื่อรวมกับเงินที่เรี่ยไรทั่วพระราชอาณาจักร ได้จำนวนรวมทั้งสิ้น 3,514,604 บาท 1 สตางค์ ในปี พ.ศ. 2463

ต่อมา นายพลเรือโท พระเจ้าพี่ยาเธอ กรมหมื่นชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ ทรงได้รับแต่งตั้งเป็นข้าหลวงพิเศษออกไปจัดซื้อเรือในภาคพื้นยุโรปพร้อมด้วยนายทหารอีก 5 นาย คณะข้าหลวงพิเศษตรวจการซื้อเรือ ในภาคพื้นยุโรปชุดนี้คัดเลือกได้เรือพิฆาตตอร์ปิโด มีนามว่า "เรเดียนท์" (RADIANT) ของบริษัทธอร์นิครอฟท์ (Thornycroft Co.,) ประเทศอังกฤษ ซึ่งเห็นว่าเหมาะสมแก่ความต้องการของกองทัพเรือ และเป็นเรือที่ต่อขึ้นเมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2459 ระหว่างมหาสงครามโลกครั้งที่ 1 ครั้นสงครามยุติลงเมื่อ พ.ศ. 2461 อังกฤษจึงยินดีขาย คณะข้าหลวงพิเศษได้ตกลงซื้อเรือลำนี้เป็นเงิน 200,000 ปอนด์ ส่วนเงินที่เหลือจากการซื้อเรือนั้น ได้พระราชทานให้แก่กองทัพเรือไว้สำหรับใช้สอย เสด็จในกรม ฯ ได้เป็นผู้บังคับการเรือลำนี้จากประเทศอังกฤษเข้ามาถึงประเทศไทยเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2463 นับเป็นเกียรติประวัติครั้งแรกที่คนไทยเดินเรือทะเลได้ไกลถึงเพียงนี้

คุณลักษณะของเรือ
  • ทั่วไป
    • วางกระดูกงู ธ.ค. 2458
    • ปล่อยเรือลงน้ำ 5 พ.ย. 2459
    • สร้างเสร็จ ก.พ. 2460
    • ชื่อเดิม HMS Radiant ของประเทศอังกฤษ
    • ขึ้นระวางประจำการ 11 ต.ค. 2463
    • ปลดประจำการ 19 มิ.ย.2502
    • ผู้สร้างบริษัทธอร์นิครอฟท์ (Thornycroft Co.,) ประเทศอังกฤษ
  •  
  • คุณลักษณะทั่วไป
    • ความยาวตลอดลำ 83.57 เมตร
    • ความกว้าง 8.34 เมตร
    • กินน้ำลึก 4 เมตร
    • ระวางขับน้ำสูงสุด 1,046 ตัน
    • ความเร็วมัธยัสถ์ 14 นอต
    • ความเร็วสูงสุด 35 นอต
    • ระยะปฏิบัติการไกลสุด 1,896 ไมล์
    • กำลังพลประจำเรือ 135 นาย
  •  
  • ระบบอาวุธ
    • ปืนหลัก 102 ม.ม. จำนวน 3 กระบอก
    • ปืน 76 ม.ม. จำนวน 1 กระบอก
    • ปืน 40 ม.ม. จำนวน 2 กระบอก
    • ปืน 20 ม.ม. จำนวน 2 กระบอก
    • ตอร์ปิโด 21 นิ้ว จำนวน 4 ท่อ
    • รางปล่อยระเบิดลึก
    • แท่นยิงระเบิดลึก 2 แท่น
  •  
  • ระบบขับเคลื่อนและเครื่องจักรช่วย
    • เครื่องจักรแบบไอน้ำแบบ บี.ซี. เกียร์ เทอร์ไบน์ จำนวน 2 เครื่อง
    • ใบจักรคู่
อ้างอิง
  • http://www.navy.mi.th/navalmuseum/
  • http://www.marinerthai.net
© ThaiSeafarer.com, 2016. All rights reserved.